ABD’nin Basra Körfezi’nde mahsur kalan ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla başlattığı “Project Freedom” operasyonu ilk 24 saatini geride bırakırken, bölgedeki gerilim ve İran’ın saldırıları denizcilik sektöründe ciddi endişelere yol açıyor.

Operasyonun başladığı gün İran’ın düzenlediği geniş çaplı füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları, güvenlik ortamını daha da kırılgan hâle getirdi. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) karasularında iki gemi hedef alınırken, Füceyre Petrol Endüstri Bölgesi’nde büyük bir yangın çıktı. BAE Dışişleri Bakanlığı, ADNOC bağlantılı bir tankere yönelik saldırıyı “korsanlık” olarak nitelendirerek İran’ı Hürmüz Boğazı’nı “baskı ve şantaj aracı” olarak kullanmakla suçladı.

Saldırıya uğrayan gemilerden biri, Liberya bayraklı ve 308 bin tonluk dev ham petrol tankeri Barakah oldu. Füceyre’nin yaklaşık 78 deniz mili kuzeyinde seyir hâlindeyken iki İHA tarafından vurulan geminin balast hâlinde olması, olası bir çevre felaketinin önüne geçti. Mürettebatın ise güvende olduğu bildirildi.

Bölgede bir diğer dikkat çeken olay ise Güney Koreli çok amaçlı yük gemisi HMM Namu’nun Umm Al Quwain açıklarında demirdeyken füze isabeti sonucu alev alması oldu. İşletmeci şirket, yangının kontrol altına alındığını açıkladı.

Tüm bu gelişmelere rağmen, ABD bayraklı iki ticari geminin Hürmüz Boğazı’ndan askeri koruma altında güvenli şekilde geçiş yapması, operasyonun sınırlı da olsa etkisini göstermeye başladığı şeklinde yorumlandı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), geçişlerin ABD destroyerlerinin eşliğinde gerçekleştirildiğini duyurdu. Gemilerden birinin, Maersk tarafından işletilen araç taşıma gemisi Alliance Fairfax olduğu belirtildi.

Ancak sektör temsilcileri temkinli. Uluslararası denizcilik örgütü BIMCO’nun güvenlik yetkilisi Jakob Larsen, İran’ın açık bir onayı olmadan ticari gemilerin güvenli geçişinin garanti altına alınamayacağını vurguladı. 

Project Freedom’a ilişkin henüz resmi bir rehberin yayımlanmamış olması da sektör için ayrı bir risk unsuru olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre, İran’ın koordinasyonsuz geçişlere yönelik tehditleri, olası yeni çatışmaların kapısını aralayabilir. BIMCO, gemi sahiplerine yönelik mevcut tavsiyesini yineleyerek kapsamlı risk analizlerinin sürdürülmesi gerektiğini belirtti.

TÜRK DENİZ MEDYA