Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan “Gemi Geri Dönüşüm Tesislerinin Yetkilendirilmesi Hakkında Yönetmelik”, 22 Haziran 2026 tarihli ve 33288 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile birlikte, 8 Mart 2004 tarihli “Gemi Söküm Yönetmeliği” yürürlükten kaldırıldı.

Söz konusu yönetmelik, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından hazırlanan ve Türkiye’nin de taraf olduğu “2009 Gemilerin Emniyetli ve Çevreye Duyarlı Geri Dönüşümü Hakkında Hong Kong Uluslararası Sözleşmesi” kapsamında hazırlandı. 26 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe giren Hong Kong Sözleşmesi ile uyumlu olarak hazırlanan düzenleme, gemi geri dönüşüm tesislerinin yetkilendirilmesi, faaliyetlerinin yürütülmesi ve tesislerde gerçekleştirilen geri dönüşüm işlemlerine ilişkin ihlallerde uygulanacak yaptırımları belirlemeyi amaçlıyor.

Tesislere Yeni Yükümlülükler Getiriliyor

Yönetmelik kapsamında, bir geminin geri dönüşüm işlemine alınmasından önce tesis yetkilisi tarafından gemiye özel bir Geri Dönüşüm Planı (Ship Recycling Plan - SRP) hazırlanması ve onaylanması zorunlu hale getirildi. Ayrıca tesislerin; emniyet, güvenlik, çevrenin korunması, acil durum yönetimi, eğitim ve atık yönetimi gibi konuları kapsayan Gemi Geri Dönüşüm Tesisi Planı (Ship Recycling Facility Plan - SRFP) hazırlamaları gerekecek.

Tesis yetkilileri, tesis organizasyonu ve yerleşim planlarını Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde hazırlamak ve faaliyetlerde meydana gelen değişikliklere göre güncellemekle yükümlü olacak.

Çevre ve İş Güvenliği Ön Planda

Yeni düzenleme, insan sağlığı ve çevrenin korunmasına yönelik tedbirleri de güçlendiriyor. Buna göre yetkilendirilmiş tesislerin, tehlikeli maddelerin güvenli ve çevreye duyarlı şekilde yönetilmesini sağlamak amacıyla uluslararası sözleşmeler ve rehberler doğrultusunda gerekli prosedürleri geliştirmesi ve uygulaması gerekecek.

Öte yandan, gemi geri dönüşüm yetki belgesine sahip tesislerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için Hong Kong Sözleşmesi, ilgili Avrupa Birliği rehberleri ve yönetmelikte yer alan kriterlere uygunluklarının Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yetki belgesi süresi boyunca gerekli görülen dönemlerde denetleneceği belirtildi.

Yerinde Geri Dönüşüm Faaliyetlerine İstisnai İzin

Yönetmelikte ayrıca, istisnai durumlarda ilgili kurumların uygun görüşünün alınması şartıyla yerinde geri dönüşüm faaliyetlerine izin verilebileceği hükmü yer aldı. Bu faaliyetlerde uygulanacak çevresel tedbirlere ilişkin usul ve esasların ise bir yıl içerisinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanması öngörülüyor.

Kıyı Tesisi Uzmanı Dönemi Başlıyor

Düzenleme ile birlikte, gemi geri dönüşüm planlarının teknik açıdan incelenmesi ve mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla kıyı tesisi uzmanı görevlendirilmesi uygulaması da getirildi. Ancak kıyı tesisi uzmanlarına ilişkin hükümler 31 Aralık 2028 tarihinde yürürlüğe girecek.

Yönetmeliğin diğer tüm hükümleri ise yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girmiş bulunuyor.

TÜRK DENİZ MEDYA ÖZEL HABERİ