Hürmüz Boğazı'ndaki transit faaliyetleri son haftalarda gözle görülür şekilde artış gösterdi. Denizcilik sektör temsilcileri, "yeniden nefes almaya başladığını, ancak bunun hâlâ son derece kırılgan bir süreç olduğunu" belirtiyor. 28 Şubat'ta başlayan ABD-İran çatışmasının ardından fiilen kapanan boğazda, son günlerde tamamlanan transit sayılarının kriz başlangıcından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı bildiriliyor. Buna rağmen trafik hâlâ savaş öncesi seviyelerin oldukça altında seyrediyor.

Umman devreye girdi: Geçici güvenli koridor oluşturuldu

Krizin çözümünde kilit rol üstlenen Umman, IMO ile birlikte Hürmüz Boğazı için geçici bir deniz koridoru oluşturduğunu açıkladı.

Yeni plana göre;

Gemiler belirlenen koordinatlar üzerinden hareket edecek,
Mevcut Trafik Ayırım Düzeni (TSS) geçici olarak devre dışı bırakılacak,
Gemiler kuzey ve güney olmak üzere iki alternatif rotadan yönlendirilecek,
Her gemiye özel transit günü tahsis edilecek,
AIS sistemlerinin açık tutulması zorunlu olacak.

Amaç, yoğunlaşan trafik içinde çarpışma riskini en aza indirerek güvenli geçiş sağlamak.


 
Hürmüz neden bu kadar önemli?

Dünya petrolünün yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyor.

Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlıyor,

Suudi Arabistan, Irak, Kuveyt, Katar, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve İran'ın enerji ihracatının ana çıkış noktası konumunda bulunuyor,

Küresel deniz yoluyla taşınan petrolün yaklaşık yüzde 20'sine ev sahipliği yapıyor. 

Enerji piyasaları açısından Süveyş Kanalı, Panama Kanalı ve Bab el-Mendeb ile birlikte dünyanın en kritik deniz geçitlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Sigortacılar alarmda: 125 milyar dolarlık yük beklemede

Sigorta şirketi Allianz'ın yayımladığı son rapora göre, Basra Körfezi'nde geçiş bekleyen gemi ve yüklerin toplam değeri yaklaşık 125 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Şirketin denizcilik risk danışmanlığı birimi, Hürmüz krizinin sektör açısından tarihi bir dönüm noktası olduğunu belirtiyor.
 
Yeni tartışma: Geçiş ücreti gelir mi?

Krizin ardından ortaya çıkan en önemli başlıklardan biri de Hürmüz Boğazı'nın gelecekte nasıl yönetileceği. İran ve Umman'ın boğazın yönetimi konusunda ortak çalışma grubu kurma kararı aldığı açıklanırken, Tahran yönetiminin ilerleyen dönemde belirli deniz hizmetleri karşılığında ücretlendirme mekanizması oluşturabileceğine yönelik tartışmalar sürüyor. Buna karşın Umman, mevcut geçişlerin ücretsiz olacağını vurguluyor. Uluslararası hukuk uzmanları ise Hürmüz'ün uluslararası geçiş rejimine tabi olduğunu ve gemilerden doğrudan geçiş ücreti alınmasının hukuki tartışmaları beraberinde getireceğini belirtiyor.

Son Durum Ne?

Hürmüz Boğazı'nda bugün itibarıyla:

Transit geçişler yeniden başladı. IMO koordinasyonunda güvenli koridor oluşturuldu. 11 binden fazla denizcinin tahliyesi başlatıldı. İran ve Umman gelecekteki yönetim modeli için görüşmelere başladı. Ancak mayın riski, siyasi belirsizlikler ve güvenlik endişeleri tamamen ortadan kalkmış değil. Denizcilik şirketleri ve sigortacılar, krizin henüz sona ermediği görüşünde.

TÜRK DENİZ MEDYA ÖZEL HABERİ