Küresel deniz taşımacılığı tarihinin en sarsıcı krizlerinden biri 50. gününe girerken, sahada askeri gerilim tırmanmaya devam ediyor. Diplomasi kanalları da açık tutuluyor. Basra Körfezi'nde savaşın etkileri yalnızca bölgeyle sınırlı kalmayıp küresel ekonomi ve enerji güvenliği üzerinde derin izler bırakıyor.

DONALD TRUMP: “SAVAŞ SONA YAKIN”

ABD Başkanı Donald Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada Orta Doğu’daki savaşın “sona çok yakın” olduğunu belirtti. Trump, İran ile ikinci tur yüz yüze görüşmelerin birkaç gün içinde İslamabad’da yeniden başlayabileceğini ifade etti. Ancak bu diplomatik iyimserliğe rağmen, ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukası sürüyor. Bu durum, sahadaki gerilimin hâlâ yüksek seviyede olduğunu gösteriyor.

İRAN VE ÇİN’DEN SERT TEPKİ

ABD’nin deniz ablukası, İran tarafından egemenliğe yönelik “ağır bir ihlal” olarak nitelendirildi. Çin ise, bu adımın bölgedeki kırılgan ateşkesi tehlikeye attığını savundu. Pekin yönetimi, ablukanın Hürmüz Boğazı gibi kritik bir geçiş noktasında gemi güvenliğini riske attığını belirterek ABD’yi “sorumsuz ve tehlikeli” davranmakla suçladı.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA KISMİ HAREKETLİLİK

Son 24 saat içinde bazı ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapabilmesi piyasalarda sınırlı bir rahatlama yarattı. Ancak İran’ın ABD-İsrail saldırılarının ardından fiilen kapattığı bu hayati su yolu henüz tam anlamıyla normale dönmüş değil. ABD Donanması, ablukanın ilk gününde İran limanlarından ayrılmak isteyen altı gemiyi durdurduğunu açıkladı.

ENERJİ VE GIDA KRİZİ KAPIDA MI?

28 Şubat’ta başlayan savaş, küresel petrol piyasasında tarihin en büyük arz kesintilerinden birine yol açtı. LNG arzı yaklaşık %20 oranında düşerken, petrol, doğalgaz ve gübre fiyatları hızla yükseldi. IEA, bu gelişmelerin gıda güvenliği ve istihdam üzerinde ciddi zincirleme etkiler yaratabileceği konusunda uyarıyor.

ULUSLARARASI KURUMLARDAN ORTAK UYARI

International Energy Agency, International Monetary Fund ve World Bank yetkilileri, Nisan başında kurulan kriz koordinasyon grubu kapsamında yeniden bir araya geldi. Yapılan ortak açıklamada, savaşın etkilerinin “küresel, büyük ve son derece dengesiz” olduğu vurgulandı. Özellikle enerji ithalatçısı ve düşük gelirli ülkelerin bu krizden orantısız şekilde etkilendiği belirtildi. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatlar yeniden başlasa bile küresel arzın eski seviyelerine dönmesinin zaman alacağına dikkat çekiyor. Altyapıya verilen zarar nedeniyle yakıt ve gübre fiyatlarının uzun süre yüksek kalması bekleniyor.

BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

Diplomatik umutlar ile askeri gerilimin iç içe geçtiği bu süreçte, küresel piyasalar temkinli bekleyişini sürdürüyor. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler ve ABD-İran hattındaki adımlar, önümüzdeki günlerde krizin seyrini belirleyecek en kritik unsurlar olarak öne çıkıyor.

TÜRK DENİZ MEDYA ÖZEL HABERİ