İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki fiili kontrolü ve bölgede artan gerilim, küresel enerji dengelerini hızla değiştirirken, kömür yeniden sahneye çıkıyor. Asya’dan Avrupa’ya uzanan geniş bir coğrafyada ülkeler, kesintiye uğrayan LNG tedarikine karşı acil çözüm olarak kömür kullanımını artırıyor.

Küresel enerji krizi kömürü yeniden öne çıkardı

Japonya, Güney Kore, Almanya ve Filipinler başta olmak üzere birçok ülke, daha önce açıkladıkları kömürden çıkış planlarını askıya alıyor. Elektrik üretiminde kömür santralleri yeniden tam kapasiteye yakın çalıştırılırken, bazı ülkeler üretim kısıtlarını tamamen kaldırıyor.

Uzmanlara göre bu yönelimin en önemli nedeni, kömürün lojistik açıdan avantajlı olması. Institute for Energy Economics and Financial Analysis verilerine göre kömür, Hürmüz Boğazı’ndan geçmediği için mevcut krizden doğrudan etkilenmeyen nadir enerji kaynaklarından biri konumunda.

Fiyatlar hızla yükseliyor

Artan talep, kömür fiyatlarını da yukarı çekti. Arbre Capital Group’a göre Asya referans fiyatı olan Newcastle kömürü, son haftalarda yaklaşık %13 artarak ton başına 134 dolar seviyesine ulaştı.

Piyasa analizlerine göre özellikle Avustralya’nın yüksek kalorili kömürüne talep yoğunlaşmış durumda. Braemar ve McCloskey verileri, fiyatların 138-140 dolar bandına çıkarak son yılların zirvesine ulaştığını gösteriyor. Aynı dönemde Avustralya ve Endonezya kömürleri arasındaki fiyat farkı da belirgin şekilde açıldı.

Asya ülkeleri kömüre yükleniyor

Enerji arz güvenliğini sağlamak isteyen Asya ülkeleri hızlı adımlar atıyor. Japonya ve Güney Kore kömür santrallerini maksimum kapasiteye çıkarırken, Çin ve Hindistan yerli kömür üretimine daha fazla ağırlık veriyor.

Pakistan artan talebi karşılamak için ithalatı büyütme planları yaparken, Filipinler enerji krizi ilan ederek kömür üretimini artırma yoluna gidiyor. Tayland ise kapalı durumdaki iki kömür santralini yeniden devreye almaya hazırlanıyor.

Öte yandan Endonezya’nın iç piyasayı önceleyen politikaları, küresel arzı daha da sıkılaştırıyor.

Uzun vadeli bir dönüşüm mü?

Analistler, yaşanan gelişmelerin geçici bir kriz tepkisinin ötesine geçebileceğine dikkat çekiyor. Orta Doğu’daki enerji üretiminin toparlanmasının zaman alması ve tedarik güvenliğine dair belirsizlikler, kömürün enerji karmasındaki yerini beklenenden daha uzun süre koruyabileceğine işaret ediyor.

TÜRK DENİZ MEDYA