Rusya'nın dev Vostok Oil petrol projesi resmen devreye alınırken, projeden ilk ham petrol sevkiyatı Kara Denizi'ndeki yeni Bukhta Sever Terminali'nden gerçekleştirildi. Projenin tam kapasiteye ulaşması, Kuzey Denizi Rotası'nda tanker trafiğini önemli ölçüde artırabilir.

Rusya'nın petrol devi Rosneft, ülkenin son yıllardaki en büyük enerji yatırımlarından biri olan Vostok Oil projesinden ilk ham petrol sevkiyatını gerçekleştirdi. Yeni inşa edilen Bukhta Sever Terminali'nde yapılan yükleme, Rusya'nın Arktik bölgedeki petrol ihracatı planlarında yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in 6 Eylül'de projeyi resmen hizmete almasının ardından, ilk petrol yüklemesi 69 bin DWT kapasiteli buz sınıfı tanker Valentin Pikul'a yapıldı. Yaklaşık 120 bin DWT kapasiteli Aframax sınıfı Akademik Gubkin tankerinin ise ikinci yükleme için terminal açıklarında beklediği bildirildi.

Her iki tanker de Rusya'da inşa edildi.

Arktik koşullara özel tanker

2024 yılının sonunda teslim edilen Valentin Pikul, Zvezda tarafından tamamlanan ilk yüksek buz sınıfına sahip petrol tankeri olma özelliğini taşıyor.

257 metre uzunluğundaki tanker, Rus Denizcilik Sicili tarafından Arc6 buz sınıfında sınıflandırıldı. Gemi, zorlu Arktik buz koşullarında bağımsız olarak operasyon gerçekleştirebilecek şekilde tasarlandı.

Geminin inşa süreci yaklaşık yedi yıl sürdü. Projenin tasarım ve inşa aşamalarında Güney Kore merkezli Samsung Heavy Industries'in önemli katkıları bulunurken, geminin nihai montajı Rusya'daki Zvezda tesislerinde gerçekleştirildi.

100 milyar dolarlık proje

Vostok Oil, Sovyet dönemindeki Batı Sibirya petrol sahalarının geliştirilmesinden bu yana Rusya'nın gerçekleştirdiği en büyük petrol projelerinden biri olarak öne çıkıyor.

Yatırım büyüklüğünün 100 milyar doların üzerinde olduğu tahmin edilen proje, 6 milyar tonun üzerinde petrol kaynağına sahip. Rosneft, uzun vadede yıllık 100 milyon tona kadar petrol üretimi ve ihracatı gerçekleştirmeyi hedefliyor.

Bu dev üretim kapasitesini desteklemek amacıyla bölgede kapsamlı bir lojistik altyapı da oluşturuldu.

Petrol sahalarını Arktik ihracat terminaline bağlayan 770 kilometrelik Vankor-Payakha-Bukhta Sever ana boru hattı, projenin en önemli altyapı unsurlarından biri.

Hattın en zorlu bölümlerinden biri ise Dudinka yakınlarında Yenisey Nehri'nin 5,8 kilometre altından geçen boru hattı oldu. Rosneft, bu bölümün inşasına 2023 yılında başladı.

Kuzey Denizi Rotası'nda tanker talebi artabilir

Vostok Oil'in devreye girmesiyle birlikte projenin deniz taşımacılığı üzerindeki etkisinin önümüzdeki yıllarda daha da büyümesi bekleniyor.

Rosneft daha önce Zvezda Tersanesi'nden 10 yüksek buz sınıfı tanker sipariş etmiş ve Vostok Oil operasyonlarını desteklemek üzere farklı gemi tiplerinden oluşan yaklaşık 50 gemilik bir filo planlamıştı.

Projenin önce yıllık 30 milyon ton, ardından 50 milyon ton ve uzun vadede 100 milyon tona kadar ihracat gerçekleştirmesi hedefleniyor. Ancak bu seviyelere hangi takvim içerisinde ulaşılacağı henüz kesinleşmiş değil.

Projenin tam kapasiteye ulaşması halinde, Arktik koşullarda sefer yapabilen onlarca özel tanker gerekecek.

Bu durum, Vostok Oil'i Kuzey Denizi Rotası'ndaki en büyük tekil yük kaynaklarından biri haline getirebilir.

Petrol akışı Bering Boğazı'na uzanacak

Vostok Oil'den üretilecek ham petrolün önemli bölümünün Arktik üzerinden doğuya taşınması ve Bering Boğazı üzerinden küresel pazarlara ulaştırılması planlanıyor.

Bu gelişme, Bering Boğazı ve Alaska çevresindeki suların Rusya'nın büyüyen Arktik petrol ticaretinde stratejik önemini artırabilir.

Rosneft CEO'su Igor Sechin, projenin devreye alınmasını "yeni Rus petrol bölgesinin doğumu" olarak nitelendirirken, Putin de Vostok Oil'i Rusya'nın enerji sektörü açısından tarihi öneme sahip bir yatırım olarak değerlendirdi.

Vostok Oil'in üretim kapasitesinin kademeli olarak artırılmasıyla birlikte, Kuzey Denizi Rotası'nda petrol tankerlerinin sayısının ve Arktik deniz taşımacılığının hacminin ciddi şekilde artması bekleniyor.

Projenin tam kapasiteye ulaşması, yalnızca Rusya'nın petrol ihracat haritasını değil, aynı zamanda Arktik'teki küresel deniz taşımacılığı dengelerini de değiştirebilecek potansiyele sahip.

TÜRK DENİZ MEDYA