Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2025 yılı Aralık ayı cari işlemler verilerine ilişkin değerlendirmesinde, Türkiye’nin ihracatta tarihi bir eşiğe ulaştığını açıkladı.

Bolat, hizmet ihracatının yüzde 4,6 artışla 122,6 milyar dolara, mal ve hizmet ihracatının toplamda yüzde 4,5 artışla 396 milyar dolara yükseldiğini belirterek, Türkiye’nin fiilen 400 milyar dolar ihracat ligine girdiğini söyledi.

2002 yılında 50 milyar dolar olan toplam ihracatın 2025 itibarıyla 396 milyar dolara ulaştığını vurgulayan Bolat, 23 yılda 7,9 katlık artış sağlandığını ifade etti.

Cari açık hedeflerle uyumlu, risk primi düşüşte

2025 yılında cari işlemler açığının 25,2 milyar dolar olarak gerçekleştiğini açıklayan Bolat, açığın milli gelire oranının Orta Vadeli Program’da öngörülen yüzde 1,4 hedefiyle uyumlu seyrettiğini belirtti. Son üç yıldır cari açığın istikrarlı ve yönetilebilir düzeylerde olduğunu vurgulayan Bolat, bu görünümün döviz piyasaları, rezerv yeterliliği ve finansal istikrar açısından olumlu bir tablo oluşturduğunu dile getirdi.

Bu gelişmelere paralel olarak Türkiye’nin ülke risk primi (CDS) göstergelerinin son yedi yılın en düşük seviyelerine gerilediği ifade edildi.

Hizmet ihracatı rekor kırdı

2025 yılı verilerine göre:

Mal ihracatı: 273,4 milyar dolar
Hizmet ihracatı: 122,6 milyar dolar
Seyahat gelirleri: 60 milyar dolar
Taşımacılık gelirleri: 42,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Hizmet ihracatındaki güçlü artış, Türkiye’nin dış ticaret dengesine pozitif katkı sağlamaya devam etti.

Denizcilik sektöründe son durum: Finansman sorunları, bayrak kaçışı ve sipariş kaybı

Ancak ihracattaki bu güçlü tabloya rağmen, denizcilik ve gemi inşa sektörü ciddi yapısal sorunlarla karşı karşıya bulunuyor. “Diğer İş Sorun ve Çözüm Önerileri” başlıklı raporda yer alan tespitlere göre, Türk bayraklı gemilerin uluslararası finansmana erişimde ciddi engellerle karşılaştığı belirtiliyor.

Rapora göre en temel sorunlar şöyle sıralanıyor:

Finansman ve teminat 

Avrupa Birliği bankalarının, Türk bankalarının verdiği teminat mektuplarına kontr garanti vermemesi nedeniyle Türk tersanelerinin uluslararası sipariş kaybettiği,

Bu durumun siparişlerin Avrupa ve Uzakdoğu tersanelerine kaymasına yol açtığı vurgulanıyor.

Türk bayrağından kaçış riski

Raporda, finansman sorunlarının Türk bayrağından kaçışa neden olduğu belirtilerek, bu sürecin araştırılması ve önleyici tedbirlerin alınması çağrısı yapılıyor.

Tersaneler için yapısal destek çağrısı

Öne çıkan öneriler:

Gemi inşası ve bakım-onarım süreçleri için KGF destekleri ve ihracat prim sistemi
Çevreci gemi inşası yatırımlarının teşviki
Gemi inşa sanayisinde çalışanlardan vergi ve SGK primi alınmaması
Kamu alımlarında Türk tersanelerine rekabet avantajı sağlanması
Uluslararası taşımacılıkta milli filo vurgusu

Büyük resim: Makro başarı – sektörel kırılganlık

Ortaya çıkan tablo, Türkiye’nin makroekonomik düzeyde ihracat, cari denge ve finansal istikrar açısından güçlü bir ivme yakaladığını, ancak stratejik sektörlerden biri olan denizcilik ve gemi inşasında yapısal finansman sorunlarının derinleştiğini gösteriyor.

Ekonomi yönetiminin ihracatta yakaladığı büyüme ivmesinin sürdürülebilirliği açısından, denizcilik sektörüne yönelik:

finansman erişimi,
milli bayrak politikası,
tersane destekleri, gibi başlıkların kritik önemde olduğu değerlendiriliyor. 

TÜRK DENİZ MEDYA