ABD Müdahalesi Sonrası Petrol Akışı Durdu, Denizcilikte Risk Algısı Tırmandı

ABD’nin hafta sonu düzenlediği askeri operasyonla Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun tutuklanması, küresel tanker piyasasında yeni ve derin bir belirsizlik dalgası yarattı.

Gelişme, zaten yaptırımlar altında olan Venezuela’nın ham petrol ihracatını fiilen durma noktasına getirirken, Washington’un denizcilik ve enerji taşımacılığına yönelik sert yaptırım ve denetim politikasını daha da güçlendirdi.

“Petrol Karantinası” Devrede

Operasyonun ardından konuşan ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin Venezuela’yı “şimdilik” kontrol altına alacağını açıklarken, ülkenin petrol sektörünün yeniden yapılandırılmasının öncelik olacağını vurguladı.

Ancak Trump, Venezuela ham petrolüne yönelik ambargonun tamamen yürürlükte kaldığının altını çizdi. Büyük ABD’li petrol şirketlerinin ilerleyen dönemde milyarlarca dolarlık yatırımlarla sektöre dönebileceğini ifade eden Trump, yaptırımların kısa vadede gevşetilmesinin söz konusu olmadığını net şekilde ortaya koydu.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise mevcut politikayı bir “normalleşme süreci” değil, açıkça bir “petrol karantinası” olarak tanımladı.

Rubio, tanker trafiğine uygulanan ablukayı ABD için güçlü bir baskı unsuru olarak nitelendirirken, bu durumun hem Washington’un ulusal çıkarlarını korumak hem de Venezuela’da yapısal değişiklikler sağlamak amacıyla sürdürüleceğini belirtti.

Tanker Trafiği Fiilen Durdu

Denizcilik cephesinde etkiler anında hissedildi. Zaten yaptırımlar nedeniyle sınırlı olan Venezuela ham petrol ihracatı, son gelişmelerle birlikte adeta kilitlendi. Reuters’a göre, yüklemesini tamamlayan tankerler için liman otoritelerine herhangi bir kalkış izni başvurusu yapılmadı. Gemi takip verileri, tankerlerin ya iskelelerde beklediğini ya da limanlardan boş olarak ayrıldığını gösteriyor.

Daha önce ABD’den özel lisansla faaliyet gösteren Chevron bağlantılı tankerlerin dahi operasyonlarını durdurması, durumun ciddiyetini gözler önüne serdi. TankerTrackers.com verilerine göre, Venezuela’nın en büyük ham petrol terminali Jose’de şu anda tek bir tanker bile yükleme yapmıyor.

PDVSA Üretimi Kısıyor

Tanker ablukası, devlet petrol şirketi PDVSA üzerindeki operasyonel baskıyı artırdı. Kara ve yüzer depolama kapasitesinin dolmasıyla birlikte şirket üretim kesintilerine gitmek zorunda kaldı. Bloomberg’in aktardığına göre PDVSA, günlük yaklaşık 1,1 milyon varillik ulusal üretimin yaklaşık %15’ini devre dışı bırakmaya hazırlanıyor. Orinoco Kuşağı’nda üretim %25’e varan oranlarda azaltılırken, özellikle ekstra ağır ham petrol sahaları ilk kapatılan alanlar oldu.

Ortak Girişimler de Baskı Altında

Kriz, uluslararası ortaklıkları da doğrudan etkiliyor. PDVSA, Chevron bağlantılı Petropiar ve Petroboscan projelerinden üretimi azaltmalarını talep etti.

Çin’in CNPC şirketiyle yürütülen Sinovensa ortaklığı ise birden fazla üretim kümesini kapatmaya hazırlanıyor. Borç geri ödeme anlaşmaları kapsamında Çin’e gönderilmesi planlanan ham petrol hacimleri limanlarda mahsur kalırken, Çin bayraklı tankerlerin Venezuela’ya yanaşmaktan kaçındığı bildiriliyor.

VLCC’ler Rota Değiştiriyor

Denizde artan denetim ve yaptırım riski, tanker sahiplerini daha temkinli hareket etmeye zorluyor. Yıllardır Venezuela petrolünü Çin’e taşıyan Çinli VLCC Thousand Sunny, rotasını değiştirerek Nijerya’ya yöneldi. Brokerlar ve takip sistemlerine göre Venezuela’ya gitmesi planlanan birçok tanker şu anda hareketsiz durumda. El koyma ve geriye dönük yaptırım riski, özellikle uyumsuz filolar için caydırıcı bir faktör haline gelmiş durumda.

Navlun Piyasasında Temkinli Bekleyiş

Piyasa analistleri, gelişmelerin tanker navlunları üzerindeki etkisi konusunda farklı görüşler dile getiriyor. İskandinav bankası SEB, kısa vadede uyumlu (compliant) tanker piyasası üzerinde sınırlı bir etki bekliyor. Bankaya göre anlamlı bir navlun artışı, ancak ABD’nin ambargoyu gevşetmesi veya kaldırması halinde mümkün olabilir ki Washington şu aşamada bu ihtimali açıkça reddediyor.

TÜRK DENİZ MEDYA ÖZEL HABERİ