Konteyner taşımacılığında yeni gemi siparişleri tarihi seviyelere ulaşırken, bazı taşıyıcıların sipariş defterleri mevcut filolarının tamamını geride bıraktı.

Sektör, yeni kapasitenin piyasaya girmesiyle birlikte rekabet ve navlun dengelerinin yeniden şekillenebileceği bir döneme hazırlanıyor.

Konteyner taşımacılığı sektöründe son dönemde hız kazanan yeni gemi siparişleri, küresel filonun geleceğine ilişkin önemli soru işaretlerini beraberinde getiriyor. Sipariş defterindeki büyüme öyle bir noktaya ulaştı ki bazı taşıyıcıların sipariş ettiği gemi sayısı, bugün işletmekte oldukları filoların büyüklüğünü aşmış durumda.

Sipariş defteri 15,6 milyon TEU’ya ulaştı

Küresel konteyner filosundaki büyüme eğilimi, toplam sipariş hacminde de açıkça görülüyor.

Linerlytica’nın son verilerine göre, konteyner gemilerindeki siparişlerin mevcut filoya oranı yüzde 45’in üzerine çıkarak 2009’dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Bu artışta dünyanın önde gelen taşıyıcılarının yeni gemi programları önemli rol oynuyor. Maersk’in 18.600 TEU kapasiteli 26 gemilik son siparişlerinin ve CMA CGM’nin 24.000 TEU kapasiteli 12 gemiden oluşan yeni programının kesinleşmesi, küresel sipariş defterini daha da büyüttü.

Linerlytica verilerine göre bugün itibarıyla 1.925 konteyner gemisi, toplam 15,6 milyon TEU kapasiteyle sipariş aşamasında bulunuyor. Mevcut sipariş hacmi, pandemi sonrasında Ağustos 2023’te kaydedilen 7,6 milyon TEU’luk zirvenin iki katından daha fazla.

Büyük taşıyıcılar da kapasite artırıyor

Siparişlerin önemli bir bölümü dünyanın en büyük konteyner taşıyıcıları tarafından veriliyor. Sea-Intelligence’ın hesaplamalarına göre Maersk’in sipariş defteri mevcut filosunun yaklaşık yüzde 35’ine, MSC ve CMA CGM’nin yüzde 39’una, COSCO’nun ise yüzde 52’sine karşılık geliyor.

Sea-Intelligence, söz konusu tabloyu dört büyük taşıyıcı arasındaki rekabetin daha da yoğunlaşabileceğine işaret eden bir gelişme olarak değerlendiriyor.

Şirketin yakın tarihli raporuna göre yeni gemilerin filolara katılmasıyla birlikte taşıyıcıların pazar paylarını artırma yönündeki baskısı da artabilir. Bu durum, şirketlerin kapasite artışını daha sık gündeme almasına ve sektörde son dönemde uygulanan kapasite disiplininin korunmasının zorlaşmasına neden olabilir.

Sektör yeni bir kapasite dalgasıyla karşı karşıya

Öte yandan, mevcut operasyonel aksaklıklar hâlen küresel konteyner filosunun önemli bir bölümünü absorbe ediyor. Blank sailing uygulamaları ve kapasitenin kontrollü şekilde devreye alınması, taşıyıcıların yeni gemi arzına rağmen filo kullanım oranlarını yüksek tutmasına yardımcı oluyor.

Ancak Asya-Avrupa hattında yeni bir gelişme, arz tarafındaki dengeyi yeniden değiştirebilir.

Servislerin kademeli olarak Süveyş Kanalı üzerinden yeniden başlaması, sefer sürelerinin kısalmasını sağlayacak. Aynı zamanda Ümit Burnu üzerinden gerçekleştirilen daha uzun seferlerde kullanılan gemilerin de yeniden serbest kalması bekleniyor.

TÜRK DENİZ MEDYA