Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Orta Doğu, Kızıldeniz ve Karadeniz’de devam eden saldırıların gemi insanlarının hayatını tehlikeye atması ve uluslararası deniz ticaretinin hayati güzergâhlarını tehdit etmesi üzerine, ticari gemiler ve mürettebatlarının korunmasına yönelik önlemlerin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Bu uyarı, IMO Konseyi’nin geçtiğimiz hafta Londra’da gerçekleştirilen 138. oturumunun ardından geldi. Toplantıda, İran’ın dahil olduğu savaş, Kızıldeniz’de Husilerin düzenlediği saldırılar ve Rusya’nın Ukrayna’daki ticari gemiler ile liman altyapısına yönelik saldırıları da dahil olmak üzere giderek artan deniz güvenliği tehditleri ele alındı.

IMO’nun açıkladığı son verilere göre, çatışmaların başlamasından bu yana Orta Doğu’da ticari gemileri hedef alan en az 130 olay doğrulandı ve hayatını kaybeden gemi insanı sayısı 25’e yükseldi.

Son can kaybı, geçtiğimiz hafta saldırıya uğrayan Velos Sapphire adlı tankerde meydana geldi. Basra Körfezi’nden ayrılamayan gemilerin mürettebatları da dahil olmak üzere binlerce gemi insanı hâlâ ciddi güvenlik riskleriyle karşı karşıya bulunuyor.

IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, yaşanan insani krizin boyutlarına dikkat çekerek şu açıklamada bulundu:

“Devam eden jeopolitik çatışmalar nedeniyle gemi insanları hayatlarını kaybetmeye, ağır yaralanmalara maruz kalmaya, terk edilmeye ve ülkelerine geri gönderilme haklarından mahrum bırakılmaya devam ediyor. Ayrıca su, gıda ve tıbbi bakım gibi en temel insani ihtiyaçlara erişimleri dahi engelleniyor.”

IMO Konseyi, uluslararası deniz ticaret yollarının açık, emniyetli ve güvenli tutulmasının zorunluluğunu bir kez daha vurguladı. Gemi insanlarının, kendi kontrolleri dışında gelişen jeopolitik anlaşmazlıkların sonuçlarına katlanmak zorunda bırakılmaması gerektiğinin altını çizdi.

Konsey ayrıca üye devletlere, ticari deniz taşımacılığının güvenliğini tehlikeye atabilecek uluslararası hukuka aykırı eylemlerden kaçınmaları çağrısında bulunurken, daha fazla can kaybının önlenmesi için ilave tedbirler alınmasını istedi.

Genel Sekreter Dominguez ise gemi mürettebatlarının korunması ve devam eden çatışmaların yol açtığı insani sonuçların hafifletilmesi amacıyla IMO'nun atabileceği ek adımları değerlendireceğini belirtti.

Güvenlik Tehditleri Hürmüz Boğazı ile Sınırlı Değil

IMO Konseyi’nin gündemindeki güvenlik endişeleri, Hürmüz Boğazı’nın çok ötesine uzanıyor.

Konsey, Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’nda Husiler tarafından ticari gemilere ve mürettebatlarına yönelik gerçekleştirilen saldırıları sert bir şekilde kınadı.

Aynı şekilde, Rusya’nın Ukrayna’nın Karadeniz deniz ticaret koridorunu destekleyen ticari gemilere, gemi insanlarına, limanlara ve deniz emniyeti altyapısına yönelik saldırıları da güçlü biçimde kınandı.

Bunun yanı sıra, Batı Hint Okyanusu ve Aden Körfezi’nde yeniden artış gösteren korsanlık ve silahlı soygun olayları da toplantının önemli gündem maddeleri arasında yer aldı.

2026 yılının başından bu yana söz konusu bölgelerde 17 korsanlık veya silahlı soygun girişimi ya da gerçekleşmiş saldırı rapor edildi.

Konsey, Genel Sekreter Dominguez’den bu bölgelerdeki gelişmeleri yakından takip etmeye devam etmesini ve üye devletleri düzenli olarak bilgilendirmesini istedi.

Küresel Deniz Ticareti ve Gemi İnsanları İçin Büyüyen Tehdit

IMO Konseyi’nin toplantı sonucunda ortaya koyduğu değerlendirmeler, küresel denizcilik sektörünün karşı karşıya olduğu güvenlik sorunlarının giderek derinleştiğini gösteriyor.

Farklı bölgelerde ticari gemilere yönelik saldırıların devam etmesi, yalnızca uluslararası deniz ticaretinin sürekliliğini ve stratejik taşımacılık güzergâhlarını tehdit etmekle kalmıyor; aynı zamanda binlerce gemi insanını, hiçbir söz hakkına sahip olmadıkları çatışmaların doğrudan etkilerine maruz bırakıyor.

Bu gelişmeler, Birleşmiş Milletler’in denizcilikten sorumlu uzman kuruluşu olan IMO’nun, uluslararası deniz taşımacılığının güvenliğini sağlama ve gemi insanlarının yaşam hakkını koruma konusundaki sorumluluğunun her zamankinden daha kritik hale geldiğini ortaya koyuyor.

TÜRK DENİZ MEDYA