Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği’nde kapsamlı değişiklikler yaptı.

5 Mart 2025’te yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikler, ÇED süreçlerinde hem prosedürleri hem de proje tanımlarını yeniden şekillendiriyor.

“ÇED Gerekli Değildir” Dönemi Sona Erdi

Yeni düzenleme ile daha önce “ÇED Gerekli Değildir” ibaresi kaldırıldı ve birçok proje için “ÇED Raporu Hazırlanmalıdır” zorunluluğu getirildi. Ayrıca, Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer almasına rağmen yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı projeler için “Muaf” tanımı yapıldı.

Proje Revizyonları ve Yetki Devri

ÇED Olumlu kararı almış projelerde, kapasite artışı olmaksızın alansal revizyon yapılması durumunda proje sahiplerinin ödeyeceği “Proje Revizyon Başvuru Bedeli” tanımlandı. Ek-2 listesinde yer alan projeler için Bakanlık, ÇED kararını verme yetkisini il müdürlüklerine devredebilecek.

Süreler ve Denetimler Netleştirildi

ÇED başvuru ve rapor süreçlerindeki süreler güncellendi:

Eksiklik tamamlama süresi artık 30 takvim günü olarak belirlendi.

ÇED raporu özel formatı, başvuru sonrası 30 takvim günü içinde yüklenmeli, süre aşılırsa süreç sonlandırılıyor.

ÇED raporu Bakanlıkça yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlar tarafından 1 yıl içinde sunulmalı, gerekirse bir defaya mahsus 180 takvim günü ek süre verilebilecek.

Yeni düzenlemeler, proje sahibi ve yetkili temsilcilerin toplantılara katılım zorunluluğunu netleştiriyor; katılım olmazsa süreç erteleniyor veya sonlandırılıyor.

ÇED Olumlu Kararının İzlenmesi

ÇED Olumlu kararı verilen projeler Bakanlık tarafından izlenecek ve denetlenecek.

Karara aykırı işlem tespit edilirse, 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında işlem yapılacak.

Yatırıma 5 yıl içinde başlanmazsa ÇED Olumlu kararı geçersiz sayılacak.

Tersane ve Yat/Tekne Hizmetlerinde Yenilikler

Tersaneler ile yat/tekne tadilat, imalat, bakım, onarım ve çekek hizmeti veren tesislerde boyut artışı ve yüzer havuz ilavesi gibi değişiklikler için de ÇED raporu hazırlanması zorunlu hale geldi. Özellikle 5 metreden büyük ve 24 metreden küçük yat/tekne projeleri de yeni düzenleme kapsamında değerlendirilecek.

Gemi Söküm ve Geri Dönüşüm Tesisleri Listeye Eklendi

Gemi söküm ve/veya gemi geri dönüşümü tesisleri yeni Ek-1 listesine eklendi. Bu tesisler artık ÇED Olumlu veya ÇED Raporu Hazırlanmalıdır kararı alınmadan faaliyete başlayamayacak.

Tarım ve hayvancılık projelerinde büyükbaş, deve, at ve bıldırcın eşitlikleri netleştirildi.

Muafiyet ve Geçiş Hükümleri

Yönetmelik öncesi Ek-2 projeleri için geçerli kararlar yeni hükümler çerçevesinde uygulanacak.

Proje sahibi veya ünvan değişiklikleri durumunda devralan taraf tüm hak ve yükümlülükleri üstlenecek.

Öne Çıkan Yeni Tanımlar

ÇED Olumlu Kararı: Projenin çevresel etkilerinin kabul edilebilir seviyede olduğu Bakanlık kararı.

Proje İlerleme Raporu: ÇED Olumlu kararı sonrası yatırımın inşaat dönemindeki gelişmeleri içeren rapor.

Muaf: Hakkında yönetmelik hükümleri uygulanmayan veya kazanılmış hakları olan projeler.

Özel İşleme Tabi Atık: Elektrikli/electronik eşyalar, ömrünü tamamlamış araçlar, lastikler ve bitkisel yağlar gibi özel yönetim gerektiren atıklar.

Bakanlık Kararları ve Halk Duyurusu

ÇED Olumlu veya ÇED Raporu Hazırlanmalıdır kararları il müdürlükleri aracılığıyla halka duyurulacak ve internet üzerinden süresiz askıya çıkarılacak.

Liman ve İskele Tesislerinde Sınırlar Netleşti

Buna göre, ticari liman, iskele ve rıhtımlar ile yolcu ve gezi teknelerinin yanaştığı/bağlandığı tesislerde kapasite ve proje kapsamı kriterleri EK-1 ve EK-2 listelerine göre güncellendi. 20 km ve üzeri şerit eklenmesi veya karayolu bağlantısı değişikliklerinde de yeni ÇED süreçleri uygulanacak.

ÇED Süreçleri ve Denetimler Artıyor

Bakanlık, ÇED Olumlu kararı verilen denizcilik projelerini izleme ve denetleme yetkisini genişletti. Karara aykırı işlemler tespit edilirse, 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında yaptırım uygulanacak. Ayrıca, yatırım başlamazsa ÇED Olumlu kararı 5 yıl içinde geçersiz sayılacak.

Yatırımcılar ve Kamu Duyurusu

Tüm ÇED kararları il müdürlükleri aracılığıyla halka duyurulacak ve internet üzerinden askıya çıkarılacak. Bu sayede denizcilik sektöründeki projeler şeffaf ve izlenebilir bir süreçten geçecek.

Bakanlık yetkilileri, yeni düzenlemelerin hem çevresel etkileri minimize etmek hem de yatırımcılar için süreçleri netleştirmek amacıyla hazırlandığını vurguladı.

TÜRK DENİZ MEDYA