Hürmüz Boğazı üzerinden geçen ticari deniz trafiği, ABD-İsrail koalisyonu ile İran arasında üçüncü haftasına giren savaşın etkisiyle neredeyse tamamen durdu.

Yüzlerce gemi bölgede beklerken, küresel tedarik zincirleri ciddi biçimde aksadı. Armatörler rotalarını yeniden planlamak zorunda kalırken, yakıt ikmal ve lojistik planlarında büyük belirsizlik yaşanıyor.

Trump’tan deniz koalisyonu çağrısı

Donald Trump hafta sonu yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamak için uluslararası bir deniz koalisyonu kurulması çağrısında bulundu. Trump, ülkeleri “boğazın artık bir tehdit olmaktan çıkması için bölgeye gemi göndermeye” davet etti.

Ancak çağrı kısa vadede somut bir karşılık bulmadı. ABD Enerji Bakanı Chris Wright bazı ülkelerle temas halinde olduklarını ve Çin’in yapıcı bir rol oynayabileceğini söyledi. Buna karşın Fransa ve Almanya öneriye temkinli yaklaştı.

Kharg ve Füceyre hedefte

Hafta sonu güvenlik ortamı daha da gerildi. ABD’nin İran’ın önemli ham petrol ihracat merkezlerinden biri olan Kharg Island’ı hedef aldığı bildirildi.

Buna paralel olarak, küresel petrol ticaretinde kritik bir yakıt ikmal noktası olan Füceyre’deki Fujairah Petroleum Industries Zone drone saldırısına uğradı ve tesislerde yangın çıktı.

Yetkililer yangınların kontrol altına alınması için çalışmaların sürdüğünü, olayda bir kişinin hafif yaralandığını açıkladı. Petrol yükleme faaliyetlerinin yeniden başladığı ancak henüz tam kapasiteye dönmediği bildirildi.

Geçişler artık “seçici” olabilir

Denizcilik sektör analistleri, boğazdaki durumun yeni bir aşamaya geçtiğine dikkat çekiyor. Şirkete göre, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş artık tamamen serbest ticari seyrüsefer yerine diplomatik veya operasyonel kriterlere bağlı “seçici izinlerle” yönetilebilir. Bazı güvenlik analistleri de Tahran’ın dost ülkelerin gemilerine geçiş izni verebileceğini öne sürüyor.

Tanker piyasalarında baskı

Küresel taşımacılıkta yaşanan kriz, özellikle konteyner taşımacılığında ciddi aksamalara yol açıyor. Birçok gemi Hürmüz Boğazı’nı kullanmaktan kaçınarak Körfez’in çevre limanlarında yük boşaltıyor.

Tanker piyasasında da önemli dalgalanmalar yaşanıyor. Tankerler, yük bulabilmek için Orta Doğu dışındaki alternatif limanlara yöneliyor; özellikle Batı Afrika ve ABD Körfezi’ndeki yükleme noktalarına yeniden konumlanma artıyor.

Bu durum tanker arzını yükseltirken, Orta Doğu navlun oranları ile filoların gerçek kazançları arasındaki farkın giderek açılmasına yol açıyor.

Enerji ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik devam ederken, deniz taşımacılığı sektöründe kriz yönetimi ve yeni rota arayışları giderek daha kritik hale geliyor.

TÜRK DENİZ MEDYA