Endonezya’nın ihracatında yaşanan gerileme ve Güney Afrika kaynaklı sevkiyatların rekor seviyelere ulaşması, kuru yük taşımacılığında bölgesel dengeleri değiştiriyor. Asya ülkelerinin farklılaşan ithalat politikaları ise navlun piyasasında yeni fırsatları ve riskleri beraberinde getiriyor.

Küresel Kömür Ticaretinde Sınırlı Büyüme

Clarksons Research verilerine göre, denizyoluyla gerçekleştirilen küresel kömür ticaretinin 2026 yılında %1 artışla 1,343 milyar tona ulaşması bekleniyor. Ancak bu sınırlı büyümenin arkasında, başlıca ihracatçı ve ithalatçı ülkeler arasında önemli değişimler yaşanıyor.

Endonezya'nın kömür ihracatının %6 düşüşle 496,9 milyon tona gerilemesi öngörülürken, Avustralya'nın sevkiyatlarının %4 artarak 371,3 milyon tona yükselmesi bekleniyor. İthalat tarafında ise Çin'de %5, Hindistan'da %3 düşüş tahmin edilirken, Japonya'nın kömür ithalatında %3 artış öngörülüyor.

Endonezya Gerilerken Güney Afrika Öne Çıkıyor

Dünyanın önde gelen kömür ihracatçılarından Endonezya'daki daralma, gemi segmentlerine de doğrudan yansıyor.

Braemar'ın AXSMarine verilerine dayanan analizine göre, ülkenin Ocak-Ekim dönemindeki kömür ihracatı yıllık bazda %8 azaldı. Capesize gemileriyle gerçekleştirilen sevkiyatlarda %24, Supramax ve Ultramax segmentlerinde %12, Panamax taşımalarında ise %4 düşüş kaydedildi.

İhracat prosedürlerindeki zorluklar ve nehirlerdeki düşük su seviyeleri, sevkiyatlar üzerindeki baskıyı artıran başlıca faktörler arasında yer aldı.

Buna karşılık Güney Afrika ve Mozambik, kömür ihracatında dikkat çekici bir performans sergiledi. Ursa Shipbrokers verilerine göre, iki ülkenin toplam termal kömür ihracatı yılın ilk on ayında 64,92 milyon tona ulaşarak son on yılın en yüksek seviyesini gördü. Bu sevkiyatların 27,26 milyon tonu Hindistan'a gerçekleştirildi.

Küresel ölçekte ise takip edilen denizyolu termal kömür ticareti %1,5 düşüşle 801,1 milyon tona gerilerken, Endonezya kaynaklı sevkiyatlarda %7,9 daralma yaşandı.

Hindistan'da Üretim Artıyor, İthalat Azalıyor

2026 yılının en dikkat çekici gelişmelerinden biri Hindistan'da yaşanıyor. BIMCO verilerine göre, ülkede kömürden elektrik üretimi yaklaşık %9 artmasına rağmen, yılın ilk on ayında kömür ithalatı %7 geriledi.

İthal kömürün yüksek maliyeti, Hindistan'ın yerli üretime ve mevcut stoklarına daha fazla yönelmesine neden oldu. BRS verileri, elektrik santrallerindeki kömür stoklarının bir yıl önce 14,7 günlük tüketimi karşılayabilecek seviyedeyken 5,9 güne kadar düştüğünü ortaya koyuyor.

İthalattaki gerilemeden en fazla etkilenen segment Supramax oldu. Hindistan varışlı kömür taşımalarında Supramax gemilerinin taşıdığı yük hacmi %16 azalırken, Panamax segmentindeki düşüş %4 seviyesinde kaldı.

Ekim ayında Hindistan'ın denizyoluyla kömür ithalatının yıllık bazda %7 artması, piyasada toparlanmanın ilk işaretleri olarak değerlendirildi. Ancak BIMCO, yerli madencilik faaliyetlerinin genişlemesi nedeniyle 2027 yılında ithalatın yalnızca sınırlı ölçüde toparlanmasını bekliyor.

Enerji Krizi Kömür Talebini Yeniden Şekillendiriyor

Orta Doğu'daki enerji krizi ve LNG arzında yaşanan daralma, Avrupa ve Kuzeydoğu Asya'nın bazı bölgelerinde kömürle elektrik üretimini yeniden teşvik ediyor.

Doğal gaz arzındaki belirsizlikler, enerji güvenliğini ön plana çıkarırken kömürün elektrik üretimindeki rolünü de yeniden gündeme taşıyor.

Kuru Yük Piyasasında Bölgesel Dengeler Belirleyici Olacak

Küresel kömür ticaretindeki değişim, yalnızca taşınan toplam yük miktarını değil, ticaret rotalarını ve gemi segmentlerine yönelik talebi de etkiliyor.

Endonezya'daki daralma özellikle Capesize ve Supramax segmentleri üzerinde baskı oluştururken, Güney Afrika ve Mozambik çıkışlı sevkiyatlardaki artış alternatif ticaret rotalarının önemini güçlendiriyor.

2026 verileri, kuru yük piyasasının geleceğinde toplam ticaret hacmi kadar yüklerin hangi ülkeler arasında ve hangi gemi tipleriyle taşındığının da belirleyici olacağını gösteriyor.

TÜRK DENİZ MEDYA