Avrupa’ya yönelik bazı petrol sevkiyatlarının iptal edilmesi ve Yanbu Limanı’ndaki yüklemelerin durdurulmasıyla birlikte fiziksel petrol fiyatları varil başına 120 doların üzerine çıktı.

Suudi Arabistan’ın önemli petrol ihracat güzergâhlarından birinde yaşanan kesinti, küresel enerji piyasalarında yeni bir arz şoku endişesine yol açtı.

Ticaret ve denizcilik kaynaklarının Reuters’a verdiği bilgilere göre Suudi Arabistan, kritik bir petrol boru hattının insansız hava aracı saldırıları sonucu zarar görmesinin ardından Avrupa’ya yönelik petrol sevkiyatlarını azaltmaya başladı.

Suudi Arabistan, saldırılardan Iraklı bir milis grubunu sorumlu tutarken, ülke cuma günü Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’nı kapattı. Söz konusu hat, son dönemde Hürmüz Boğazı’nda yaşanan ulaşım sorunları nedeniyle Suudi petrolünün dünya piyasalarına ulaştırılmasında kritik bir alternatif güzergâh haline gelmişti.

Yanbu’da petrol yüklemeleri durduruldu

Petrol ticareti ve deniz taşımacılığı kaynaklarına göre Riyad, Avrupalı müşterilerine eylül ayında yüklenmesi planlanan bazı ham petrol kargolarının iptal edileceğini bildirdi.

Bunun yanı sıra Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’nda petrol yüklemeleri de askıya alındı.

Yanbu’daki kesintinin Avrupa’ya petrol akışını doğrudan etkilemesi, özellikle Suudi ham petrolüne yüksek oranda bağımlı olan Avrupalı rafineriler açısından alternatif tedarik arayışını hızlandırdı.

Petrol fiyatlarında yükseliş

Arz kesintisi haberleri petrol fiyatlarını yukarı yönlü destekledi.

Brent ham petrol vadeli işlemleri varil başına yaklaşık 108 dolar seviyesinde işlem görürken, Avrupa’daki fiziksel petrol piyasasında fiyatlar daha da yükseldi.

LSEG verilerine göre Avrupa piyasasında önemli bir gösterge olan dated Brent, yaklaşık 122 dolar/varil seviyesine ulaştı.

Piyasadaki hareketlilik, Suudi Arabistan’ın Avrupa’ya yönelik petrol sevkiyatlarının ne kadar süreyle ve hangi miktarda kesintiye uğrayacağına ilişkin belirsizliğin devam etmesiyle daha da arttı.

Suudi petrolü Hürmüz Boğazı’na yönelebilir

Sevkiyatların Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilememesi, Suudi Arabistan’ı alternatif ihracat güzergâhlarına yönelmeye zorlayabilir.

Ticaret kaynaklarına göre Riyad’ın, petrolün bir bölümünü Hürmüz Boğazı üzerinden ihraç etmesi bekleniyor. Suudi Arabistan’ın bu kapsamda, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak tarafından kullanılan ve kamuoyunda “karanlık sevkiyatlar” olarak bilinen yöntemlere başvurabileceği belirtiliyor.

Bu yöntemler sayesinde Körfez ülkeleri, savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 30 ila 40’ına karşılık gelen günlük 7 ile 9 milyon varil petrolü ihraç etmeyi sürdürebildi.

Avrupa’da alternatif petrol arayışı başladı

Suudi petrolündeki kesinti, özellikle Riyad’dan yüksek miktarda ham petrol alan Avrupa ülkelerini alternatif kaynaklara yöneltti.

Polonya’nın enerji şirketi Orlen, Suudi Arabistan’dan gelen petrol akışındaki olası kesintileri telafi etmek amacıyla Kuzey Denizi ve diğer bölgelerden ham petrol tedarik etmek için harekete geçti.

Saudi Aramco, 2022’den bu yana Orlen’in en büyük petrol tedarikçisi konumunda bulunuyor ve şirketin petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 40’ını karşılıyor.

Orlen son günlerde gerçekleştirdiği spot ihalelerde Kuzey Denizi kaynaklı Grane, Johan Sverdrup ve Johan Castberg türü ham petrollerin yanı sıra ABD menşeli WTI Midland ve Kazakistan kaynaklı CPC Blend için de alım gerçekleştirdi.

Şirket salı günü ayrıca ekim teslimatı için Kuzey Denizi veya Cezayir ham petrolü, kasım teslimatı için ise Guyana ham petrolü almak üzere yeni bir ihale açtı.

Orlen, rafinerilerine yönelik ham petrol tedarikinde şu aşamada herhangi bir kesinti yaşanmadığını açıkladı.

Piyasalar yeni arz riskine odaklandı

Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirdiği petrol sevkiyatlarının ne kadar süreyle aksayacağı henüz netlik kazanmış değil.

Reuters, Avrupa’ya gönderilmesi planlanan kaç petrol kargosunun iptal edildiğinin ve Yanbu’daki yüklemelerin ne zaman yeniden başlayacağının henüz belirlenemediğini bildirdi.

Piyasanın önündeki temel soru ise kesintinin geçici bir lojistik sorun olarak mı kalacağı, yoksa küresel petrol arzında daha uzun süreli bir daralmaya mı dönüşeceği.

TÜRK DENİZ MEDYA