ABD’nin Venezuela petrolüne yönelik yaptırımları seçici biçimde gevşetme sinyali vermesi, denizcilik ve tanker piyasasında yeni bir dönemin kapısını araladı.

Washington’un bir yandan petrolün küresel piyasalara dönüşüne izin vermeyi planlarken, diğer yandan Venezuela bağlantılı tanker filosuna yönelik operasyonlarını artırması, sektörde “kontrollü normalleşme” olarak yorumlanıyor.

Yaptırımlar gevşiyor, denetimler sertleşiyor

ABD Enerji Bakanlığı tarafından yayımlanan politika taslağı, Venezuela ham petrolünün sıkı kontrol altında yeniden piyasaya sürülmesini öngörüyor. Ancak aynı dönemde ABD makamlarının iki Venezuela bağlantılı VLCC’ye el koyması, yaptırımların uygulama tarafında gevşeme olmadığını net biçimde ortaya koydu.

Kuzey Atlantik’te “Rus tanker” operasyonu

El konulan gemilerden biri, 2002 yapımı Marinera (eski adıyla Bella 1) oldu. İki hafta süren takip sırasında geminin ismini değiştirdiği ve Rus bayrağına geçtiği bildirildi. ABD makamları, İngiltere Savunma Bakanlığı’nın desteğiyle tankerin Kuzey Atlantik’te federal mahkeme kararıyla ele geçirildiğini açıkladı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, geminin yaptırımlardan kaçmak için Rus tankerini taklit ettiğini söyledi.

Karayipler’de ikinci VLCC’ye el konuldu

İkinci operasyon Karayipler’de gerçekleştirildi. 2004 yapımı, 320.000 DWT kapasiteli M Sophia adlı tanker, ABD Güney Komutanlığı tarafından bayraksız ve yaptırımlı “gölge filo” gemisi olarak tanımlandı. Gemi, ABD’ye doğru eskort eşliğinde götürülüyor.

Washington’dan üç aşamalı Venezuela planı

Gelişmeler, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun açıkladığı üç aşamalı Venezuela planıyla örtüşüyor. Plan; istikrarın sağlanması, ekonomik toparlanma ve siyasi geçiş başlıklarını içeriyor. Rubio, el konulan petrolün piyasa fiyatlarından satılacağını, gelirlerin kullanımının ABD kontrolünde olacağını ve ilerleyen aşamalarda Venezuela’nın petrol sektörünün Batılı ve uluslararası şirketlere kademeli olarak açılacağını belirtti.

Denizcilik sektöründe asıl etki nerede hissedilecek?

Uzmanlara göre bu sürecin en somut etkileri petrol piyasasından çok tanker taşımacılığında görülecek. Analistler, kısa vadede ticaret akışlarının belirsizliğini koruduğunu, ancak yaptırımların daha sıkı uygulanmasının gölge filo üzerindeki baskıyı artıracağını vurguladı.

Gölge filo daralırken ticari filo öne çıkıyor

Venezuela’nın yaklaşık 20 adet gölge filo tankerine sahip olduğu belirtiliyor. Küresel filo içinde sınırlı bir paya sahip olan bu gemiler, artan denetimler nedeniyle operasyonel zorluklarla karşı karşıya. Denizcilik analiz platformu Kpler’e göre, halen gölge tankerlerle taşınan yaklaşık 675 bin varil/gün Venezuela petrolü, zaman içinde ticari filoya kayacak.

Orta tonajlı tankerler için talep artışı bekleniyor

Söz konusu geçişin özellikle aframax ve suezmax tankerlerine olan talebi artırması bekleniyor. Uzmanlar, liman altyapısı, yük esnekliği ve rota çeşitliliği nedeniyle orta tonajlı tankerlerin Venezuela çıkışlı sevkiyatlarda daha avantajlı konumda olacağını ifade ediyor.

Gölge VLCC segmenti için görünüm zayıflıyor

Buna karşılık, yaptırımlı taşımacılığın önemli bir parçası olan gölge VLCC segmenti için tablo giderek zorlaşıyor. Artan askerî ve hukukî iş birlikleri, bu gemilerin gelir potansiyelini ve operasyon alanını daraltıyor.

Navlun piyasasında yeni bir denge arayışı

Atlantik ve Karayipler hattında ticari tonaj talebinin artması, navlun piyasasında yukarı yönlü baskı yaratabilir. Ancak sürecin kontrollü ve kademeli ilerlemesi nedeniyle etkilerin zamana yayılması bekleniyor.

Sektör için mesaj net: riskler artıyor, kurallar değişiyor

Uzmanlar, ABD’nin yaklaşımının denizcilik sektörü için açık bir mesaj taşıdığı görüşünde. Yaptırımlı ticarette manevra alanı daralırken, şeffaf ve regüle edilmiş taşımacılık yeniden öne çıkıyor. Bu yeni dengede, armatörler ve operatörler için hukukî risk yönetimi her zamankinden daha kritik hale geliyor.

TÜRK DENİZ MEDYA