Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Enstrümanlarının Uygulanması Alt Komitesi'nin (Implementation of IMO Instruments - III) 12'nci Oturumu, 20-24 Temmuz 2026 tarihleri arasında İngiltere'nin başkenti Londra'da gerçekleştirildi. Deniz emniyetinin güçlendirilmesi, çevrenin korunması ve uluslararası denizcilik kurallarının etkin uygulanmasına yönelik önemli başlıkların ele alındığı toplantıda, gelecek döneme yön verecek çok sayıda karar alındı.

Toplantıda; deniz kazalarının önlenmesi, liman devleti denetimlerinin geliştirilmesi, dijital dönüşüm projeleri, Üye Devlet Denetim Şeması (IMSAS), Kaza İnceleme Kodu (CIC), ISM Kodu ve Harmonize Sörvey ve Sertifikalandırma Sistemi (HSSC) başta olmak üzere birçok teknik konuda kapsamlı değerlendirmeler yapıldı.

Denizcilerin Emniyeti Öncelikli Gündem Oldu

Alt Komite, Karadeniz, Azak Denizi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi taşımacılığını etkileyen mevcut güvenlik tehditlerini ayrıntılı şekilde değerlendirdi. Bölgelerde yaşanan gelişmeler nedeniyle özellikle gemi insanlarının can güvenliği, çalışma koşulları ve refahının korunmasına öncelik verilmesi gerektiği vurgulandı. Bu kapsamda, söz konusu bölgelerdeki risklerin yakından takip edilmesine ve denizcilerin güvenliğini artırmaya yönelik çalışmaların sürdürülmesine karar verildi.

Üst Komitelerin Kararları Alt Komite Çalışmalarına Entegre Edilecek

Toplantıda IMO Deniz Emniyeti Komitesi'nin (MSC 111) ve Deniz Çevresini Koruma Komitesi'nin (MEPC 84) son oturumlarında alınan kararlar değerlendirildi. Bu kararların III Alt Komitesinin yürüttüğü teknik çalışmalara nasıl entegre edileceği görüşülerek gelecek döneme ilişkin yol haritası oluşturuldu.

Liman Atık Kabul Tesisleri Yeniden Gündemde

2025 yılına ait liman atık kabul tesisleri raporları toplantının önemli gündem maddeleri arasında yer aldı. Yapılan değerlendirmelerde bazı bölgelerdeki tesislerin yetersiz kaldığı tespit edilirken, üye devletlerden Küresel Entegre Denizcilik Bilgi Sistemi (GISIS) üzerinden güncel ve eksiksiz veri paylaşımında bulunmaları istendi.

Deniz Kazalarından Çıkarılan 63 Ders Onaylandı

Deniz kazalarının tekrarını önlemeye yönelik çalışmalar kapsamında hazırlanan "Lessons Learned" dokümanları ayrıntılı olarak incelendi. Toplam 63 adet deniz emniyeti dersinin onaylanarak IMO sirküleri olarak yayımlanmasına karar verildi. Böylece üye devletlerin ve sektör paydaşlarının benzer kazaların önlenmesine yönelik bilgi paylaşımının artırılması hedefleniyor.

Dört Kritik Olay Sosyal Medyada Yaygınlaştırılacak

IMO Sekretaryası'ndan, denizciler açısından yüksek risk oluşturan ve benzer şekilde tekrar etme eğilimi gösteren dört önemli kazanın yeni görsel sunum teknikleri kullanılarak sosyal medya platformlarında aktif biçimde paylaşılması istendi. Bu uygulamayla emniyet farkındalığının daha geniş kitlelere ulaştırılması amaçlanıyor.

Yeni Güvenlik Çalışmaları MSC 112'ye Sunulacak

Toplantıda iki yeni teknik çalışma başlığının IMO Deniz Emniyeti Komitesi'nin (MSC 112) gündemine taşınmasına karar verildi. Bunlardan ilki özel tahliye sistemine sahip dökme yük gemilerinin yük elleçleme alanlarında uygulanacak yangın güvenliği standartları olurken, ikinci çalışma ise şişme can yeleklerinin kullanımından kaynaklanabilecek emniyet risklerinin değerlendirilmesini kapsıyor.

Kaza İnceleme Kodunda Kapsamlı Revizyon Başlıyor

Alt Komite, Kaza İnceleme Kodunun (Casualty Investigation Code - CIC) kapsamlı şekilde güncellenmesi için revizyon sürecini başlattı. Yeni çalışmayla özellikle inceleme raporlarının kalitesinin artırılması, raporların daha kısa sürede tamamlanması ve uygulamada birlik sağlanması hedefleniyor.

Yazışma Grupları Kuruluyor

Toplantıda birçok teknik konuda uluslararası yazışma grupları oluşturulmasına karar verildi.

Bu gruplar;

Kaza İnceleme Kodu ve uygulama rehberinin geliştirilmesi,
ISM Kodunun etkinliğinin artırılması,
BNWAS (Köprüüstü Seyir Vardiya Alarm Sistemi) ile ilgili emniyet derslerinin değerlendirilmesi,
Planlı bakım sistemleri (PMS),
HSSC güncellemeleri,
ISM uygulama rehberlerinin revizyonu,
İdarelerin takdir yetkisine ilişkin uygulama rehberlerinin hazırlanması gibi konularda çalışmalar yürütecek.
Liman Devleti Kontrolü Görevlilerine Yeni Düzenleme

Toplantıda liman devleti kontrol görevlilerinin (PSCO) niteliklerine ilişkin önemli bir öneri de ele alındı.

Mevcut uygulamada yalnızca bayrak devleti sörveyörleri arasından seçilebilen görevlilerin, "uygun şekilde eğitilmiş ve atanmış personel" kriteriyle görevlendirilebilmesini öngören önerinin yazışma grubunda ayrıntılı olarak değerlendirilmesine karar verildi.

Makine Arızalarının Önlenmesi İçin Yeni Rehber Hazırlanacak

Gemilerde yaşanan makine arızalarından kaynaklanan risklerin azaltılması amacıyla PSCO'lara yönelik yeni bir denetim rehberi hazırlanacak. Rehberde özellikle gemi makineleri ile planlı bakım sistemlerinin (PMS) nasıl denetleneceğine ilişkin ayrıntılı kriterler yer alacak.

Liman Devleti Denetim Prosedürleri Güncellendi

Toplantıda liman devleti kontrol prosedürlerine ilişkin revize edilmiş uluslararası enstrümanlar listesi de güncellendi. Bu düzenlemenin denetimlerde uygulama birliğini güçlendirmesi bekleniyor.

GISIS'e Yapay Zekâ ve Power BI Desteği Geliyor

Alt Komite, GISIS İyileştirme Projesi kapsamında yürütülen dijital dönüşüm çalışmalarını da değerlendirdi.

Projede;

yeni analitik veri modeli,
Power BI entegrasyonu,
merkezi uyarı ve mesajlaşma sistemi,

GISIS ile IMODOC için yapay zekâ destekli sohbet botu geliştirilmesi çalışmalarının sürdüğü belirtildi.

Alt Komite ayrıca sağlıklı veri analizlerinin yapılabilmesi için üye devletleri GISIS sistemine daha eksiksiz ve doğru veri girmeye davet etti.

IMSAS Kapsamındaki Çalışmalar Devam Ediyor

Üye Devlet Denetim Şeması (IMSAS) raporları analiz edilerek ülkelerin uygulama kapasitelerini geliştirmeye yönelik teknik yardım ihtiyaçları değerlendirildi. Ayrıca idarelerin takdir yetkisine bırakılan hükümlere ilişkin kapsamlı bir liste hazırlanması ve buna yönelik uygulama rehberi geliştirilmesi amacıyla yeni bir yazışma grubu oluşturuldu.

PSCO Denetimlerinin Güçlendirilmesi Gündemde

Toplantıda, PSCO niteliğinin IMSAS kapsamındaki denetimlerde yeterince ele alınmadığı yönündeki öneri de değerlendirildi. Alt Komite, üye devletleri gelecek oturumlarda bu konuda somut öneriler sunmaya davet etti.

HSSC Rehberi Yeni Kurallarla Güncelleniyor

31 Aralık 2027 tarihine kadar yürürlüğe girecek tüm zorunlu düzenlemeleri kapsayacak şekilde Harmonize Sörvey ve Sertifikalandırma Sistemi (HSSC) rehberinin güncellenmesine yönelik çalışmalar sürdürüldü.

Bu kapsamda;

Kılavuz kaptan transfer düzenlemelerine ilişkin sörveylerin sertifikalandırma, tip onayı ve bakım kayıtlarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi,

HSSC rehberine uzaktan gerçekleştirilebilecek denetimleri gösteren özel sütun veya tablo eklenmesi,

Hong Kong Gemi Geri Dönüşüm Konvansiyonu'nun sörvey ve sertifikalandırma hükümlerinin rehbere dahil edilmesi kararlaştırıldı.

ISM Kodunun Daha Etkin Uygulanması Hedefleniyor

Toplantıda ayrıca ISM Kodunun şirketler ve denizcilik idareleri tarafından daha etkin uygulanabilmesi amacıyla mevcut uygulama rehberlerinin daha kullanıcı dostu ve pratik hale getirilmesi için yeni bir yazışma grubu kurulmasına karar verildi.

Gelecek Oturumun Gündemi Belirlendi

Toplantının sonunda III Alt Komitesi, bir sonraki oturumda öncelikli olarak ele alınacak çalışma konularını değerlendirerek III 13 Oturumu'nun taslak gündemini kabul etti.

Alınan kararların, uluslararası deniz emniyetinin güçlendirilmesi, çevrenin korunması, liman devleti denetimlerinin etkinliğinin artırılması ve IMO enstrümanlarının dünya genelinde daha etkin uygulanmasına önemli katkı sağlaması bekleniyor.

TÜRK DENİZ MEDYA ÖZEL HABERİ