Krom cevheri, 2026’da deniz yoluyla taşınan kuru dökme yükler arasında en hızlı büyüyen emtialardan biri oldu. Güney Afrika’daki ferrokrom üretiminin yüksek enerji maliyetleri nedeniyle gerilemesi, ham krom cevherinin Asya’ya deniz yoluyla taşınmasını hızlandırdı. Yılın ilk yarısında küresel krom cevheri ticareti yüzde 44 artarken, Çin’in ithalatındaki güçlü yükseliş ve Türkiye’den yapılan sevkiyatlardaki yüzde 152’lik sıçrama dikkat çekti.

Kuru dökme yük piyasasında 2026’nın sürpriz ticaret kalemlerinden biri krom cevheri oldu. Güney Afrika’da ferrokrom üretiminin ekonomik nedenlerle gerilemesi, daha önce maden sahalarına yakın tesislerde işlenen cevherin artık daha büyük miktarlarda ham olarak ihraç edilmesine yol açıyor.

Krom cevherindeki büyüme, diğer önemli kuru dökme yüklerin önemli bölümünü geride bıraktı. Aynı dönemde deniz yoluyla manganez cevheri taşımaları yüzde 20,6, klinker yüzde 10,6, buğday yüzde 8,5 ve mısır yüzde 9,3 arttı. Nikel cevherinde ise yüzde 33,8’lik artış kaydedildi.

Güney Afrika'daki kriz ticaret rotasını değiştirdi

Krom cevheri ticaretindeki sıçramanın merkezinde Güney Afrika bulunuyor. Ülke, dünyanın önemli krom madenciliği merkezlerinden biri olmasının yanı sıra, krom cevherinin işlenerek ferrokroma dönüştürüldüğü önemli üretim tesislerine de ev sahipliği yapıyor. Ferrokrom ise başta paslanmaz çelik olmak üzere çeşitli çelik alaşımlarının üretiminde kullanılıyor. Ancak ferrokrom üretimi son dönemde yüksek elektrik maliyetleri ve zayıflayan üretim ekonomisi nedeniyle ciddi baskı altında.

Reuters’ın haziran ayında aktardığı verilere göre, Güney Afrika’daki 66 ferrokrom tesisinden yalnızca 11’i faaliyet gösteriyor. Üretimin yeniden canlandırılması amacıyla daha avantajlı elektrik tedarik düzenlemeleri uygulanmaya başlansa da, mevcut tablo ülkenin krom tedarik zincirinde önemli bir değişime neden olmuş durumda.

Çin ithalatın merkezinde

Bu değişimin en büyük adresi ise Çin. Çin gümrük verilerine göre ülkenin krom cevheri ithalatı, 2026’nın ilk altı ayında 14,05 milyon tona ulaştı. Böylece ithalat yıllık bazda yüzde 41,5 arttı. Güney Afrika’dan Çin’e yapılan krom cevheri sevkiyatları yüzde 35,8 yükselirken, Zimbabwe’den yapılan ithalat yüzde 61,5 arttı. En dikkat çekici artış ise Türkiye’de görüldü. Türkiye’den Çin’e krom cevheri sevkiyatları yılın ilk yarısında yüzde 152,3 oranında yükseldi.

Bu veri, Türkiye’nin Çin’in büyüyen krom cevheri talebindeki rolünün giderek güçlendiğine işaret ediyor.

TÜRK DENİZ MEDYA