Rusya’nın Kuzey Deniz Rotası üzerinden Asya pazarlarına taşıdığı petrolün sevkiyatında yeni bir yöntem daha ortaya çıktı. Dört tankerin dahil olduğu iki ayrı gemiden gemiye (STS) transfer operasyonu, Rusya’nın yaptırımları aşmaya yönelik denizcilik ağının giderek daha karmaşık hale geldiğini gösteriyor.

Rusya’nın Arktik üzerinden gerçekleştirdiği petrol sevkiyatlarında dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Uydu analiz şirketi SynMax, Rusya’nın Uzak Doğusu ile Kore Yarımadası arasında, açık denizde gerçekleştirilen iki ayrı “gölge filo” gemiden gemiye (STS) petrol transferi tespit etti.

Operasyonlara toplam dört petrol tankeri dahil olurken, transferlerin daha önce benzer faaliyetlerin görüldüğü Nakhodka Körfezi’nin oldukça güneyinde gerçekleşmesi dikkat çekti.

Tankerler Kuzey Deniz Rotası'nı kullandı

Tespit edilen operasyonlarda yer alan Jagger ve Mirabel adlı tankerlerin her ikisinin de bu yaz Rusya’dan ham petrol yükledikten sonra Kuzey Deniz Rotası (NSR) üzerinden seyir gerçekleştirdiği belirlendi.

AIS verilerine göre Jagger, 20 Temmuz’da Murmansk bölgesinde petrol yüklerken, Mirabel ise 24 Temmuz’da Baltık Denizi’ndeki Primorsk Limanı’ndan ayrıldı. Her iki tanker de daha sonra Arktik sularını geçerek Kuzey Deniz Rotası’nı kullandı.

7 Eylül’de ise iki tanker yüklerini farklı gemilere aktardı. Jagger, taşıdığı petrolü Navistar tankerine devrederken, Mirabel yükünü Lumin tankerine aktardı.

SynMax verilerine göre, transferler sırasında petrolü teslim alan Navistar ve Lumin tankerleri AIS sinyali yayınlamıyordu.

STS operasyonları alışılmış bölgenin dışına taşındı

Operasyonların gerçekleştirildiği bölge, Rus tankerlerinin Kuzey Deniz Rotası seferlerinin ardından daha önce STS transferleri gerçekleştirdiği Nakhodka Körfezi’nin oldukça güneyinde bulunuyor.

SynMax temsilcisi, söz konusu iki operasyonun şirket tarafından bu bölgede tespit edilen ilk STS faaliyetleri olduğunu belirtti. Transferlerin, daha önce Nakhodka Körfezi çevresinde gözlemlenen operasyonlara kıyasla çok daha açık denizde gerçekleştirilmesi dikkat çekti.

Uzmanlara göre bu durum, Rusya’nın yaptırımlara tabi petrolünü uluslararası pazarlara ulaştırmak için kullandığı lojistik ağın yeni güzergâhlar ve yöntemlerle genişlediğine işaret ediyor.

“Karanlık filo” Rus petrol ticaretinde büyüyor

Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Batılı ülkelerin uyguladığı yaptırımlar, Moskova’nın petrol ihracatında alternatif taşıma yöntemlerinin önemini artırdı.

Bu süreçte gemiden gemiye transferler, petrolün kaynağının ve nihai varış noktasının gizlenmesinde kullanılan önemli yöntemlerden biri haline geldi. Tankerlerin AIS sistemlerini kapatması veya uzun süre sinyal vermemesi de bu operasyonların karakteristik unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Sektör analistleri, yaptırım altındaki “gölge filo” tankerlerinin Rusya’nın deniz yoluyla gerçekleştirdiği petrol ihracatında önemli bir paya sahip olduğunu belirtiyor. Tahminlere göre yaptırım uygulanan gölge filo, temmuz ayında Rusya’nın ham petrol ihracatının yüzde 62’sini taşıdı.

Arktik üzerinden Çin'e doğrudan sevkiyat

SynMax’in tespitleri yalnızca STS operasyonlarıyla sınırlı değil.

Ligovsky Prospect ve Primavera adlı tankerlerin de Kuzey Deniz Rotası’nı kullanarak petrolü doğrudan Çin limanlarına taşıdığı belirlendi.

Ligovsky Prospect Dongying, Primavera ise Lanshan Limanı’na ulaştı. Her iki tanker de limandayken AIS sinyali vermedi. Gemilerin daha sonra yeniden Arktik yönüne doğru hareket etmeye başladığı tespit edildi.

Bu gelişmeler, Rusya’nın Avrupa ve geleneksel ihracat rotalarına alternatif olarak Arktik–Asya petrol koridoruna giderek daha fazla ağırlık verdiğini gösteriyor.

TÜRK DENİZ MEDYA