SALİH ZEKİ ÇAKIR: "DENİZCİLİK SEKTÖRÜMÜZÜN LOKOMOTİFİ DENİZ TİCARET FİLOMUZDUR"

SALİH ZEKİ ÇAKIR: "DENİZCİLİK SEKTÖRÜMÜZÜN LOKOMOTİFİ DENİZ TİCARET FİLOMUZDUR"

İMEAK Deniz Ticaret Odası Meclis Başkanı Salih Zeki Çakır, Türkiye Denizcilik Zirvesi'nde "Türk Armatörün Yabancı Bayrağı Tercih Etme Sebepleri" isimli bir sunum gerçekleştirdi.

Türkiye Denizcilik Zirvesi’nin ilk ana oturumunda Moderatörlüğünü Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Eski Müsteşarı Özkan Poyraz’ın yaptığı  'Türk Denizcilik Sektörü Vizyonu: Türk Filosunun Geliştirilmesi' konusu tüm detaylarıyla masaya yatırıldı.



Oturuma; İMEAK Deniz Ticaret Odası Meclis Başkanı ve Hizmet İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Salih Zeki Çakır, Kıyı Emniyeti Genel Müdürü Durmuş Ünüvar, Gelir Yönetimi Daire Başkanı Kamil Özkan, BDDK Uygulama İl Daire Başkanı Yavuz Albayrak, Denizbank Genel Müdür Yardımcısı Ümit Recep Uğur ve Güngen Denizcilik Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Güngen’in konuşmacı olarak katıldı.



'Türk Denizcilik Sektörü Vizyonu: Türk Filosunun Geliştirilmesi' başlıklı oturumda;  Küresel Ticaret Hacmindeki Gelişmeler,  Türkiye Deniz Taşımacılığı Hacmindeki Gelişmeler,  Deniz Ticaretindeki Teşvikler, Dünya Deniz Taşımacılığı ve Dünya Filosu,  Türk Filo Hedefleri, Türk İç Su Yolları ve Deniz Ticaretinde Kullanılan Politikalar konuları tüm yönleriyle katılımcılar ve kamuoyuyla paylaşıldı.



Salih Zekir Çakır panelin başında, "Türk Armatörün Yabancı Bayrağı Tercih Etme Sebepleri" adlı bir sunum gerçekleştirdi.

 

Çakır yaptığı sunumda:

"Denizciler arasında bilinen iki şey vardır: Birincisi gemide mevcut konumunuzu bilmeniz, ikincisi gideceğiniz konumu bilmeniz. Bende bugünkü sunumumda deniz ticaret filomuz bazında nerede olduğumuza yönelik bir sunum gerçekleştireceğim.



Türk denizciliği rotasını arıyor? sorusuna yanıt arayacağız. 1999-2021 yılları arasında tonaj olarak bayrak dağılımında maalesef Türk bayrak oranımız yüzdesel olarak daha gerilerde.

Deniz Ticaret filomuzun yaş ortalaması konusunu özellikle Koster filosunun yenilenme süreci gerekliliği parantezinde ifade etmiştik. 

Türk bayraklı gemilerimizin yaş ortalaması 23,1 iken, yabancı bayraklı gemilerin yaş ortalaması 19,9. Bölgesel filomuzun yaş ortalamasının yüksek olmasının dezavantajları söz konusu.


Yapılan istatistik çalışmalarında, Türk armatörleri "Malta" bayrağını tercih ediyor. Türkiye ise bu istatistiklerde 3'ncü sırada. Türk armatörü yabancı bayrağı neden tercih ediyor sorusu çok önemli. Grafiklere baktığımızda 2008 krizinden sonra Türk armatörünün yabancı bayrağa yönelmeye başladığını görüyoruz.


Neden yabancı bayrak tercih ediliyor? sorusunun birkaç yanıtı var: Özellikle büyük tonajda Türk bayraklı gemilerin yabancı finans kurumlarınca tercih edilmemesi. Başlıca sebep olarak da banka alacaklarının Türk bayrağında alt sıralarda kalmış olmaları gibi eksik bir bilgiye sahip olmaları diyebiliriz.

İşletme maliyetleri ortalama her tonajda yabancı bayraklı bir gemide gemi türüne göre %12 ile %15 arasında avantajlı. Türk bayraklı gemide ise; brüt maaş maliyetlerine ek olarak %37,5 SGK maliyeti gerekiyor.

Türk bayraklı gemilerde personel ile yaşanan sıkıntılarda iş mahkemelerine gidildiğinde armatörün her durumda haksız çıkması konusunun üzerinde durulmalı.

TUGS’da gemi satışı kaynaklı ortaklara kar dağıtımında kademeli olarak %35’e varan vergi yükü de armatörün yabancı bayrağa yönelmesine neden oluyor.

Özellikle pandemi döneminde personel ile ilgili yaşanan sıkıntılar, yüzünden Türk Bayrağından yabancı bayrağa geçiş arttı.

Türk bayrağı çekmenin avantajları ise şu şekilde: Beyaz bayrak, Kabotaj,Türk Loydu klasını tanıyan yegâne beyaz bayrağın Türk bayrağı olması, ÖTV’siz yakıt, yerli bankalarla daha hızlı kredi ve ipotek işlemleri.

Son 20 yılda "Türk bayrağı ile Yabancı bayrak" arasındaki oran yabancı bayrak lehine artarak devam ediyor.

Ancak gönlümüz, her zaman Türk bayrağından yana. Umarım bu güzel bayrağı dalgalandırmaya devam ederiz." ifadelerini kullandı.

Soru-Cevap kısmında tekrar söz alan Salih Zeki Çakır:

"Sonuç olarak, bu zirvede konuşulan konuların bir sonuca bağlanması gerekiyor. Ortaya çıkan görüşleri uygulamaya yönelik planlamalar yapmak gerekiyor. Denizciliği bir bütün olarak ele alıp tabir-i caizse denizcilik anayasasının yeniden yazılması gerekiyor. Türk denizciliği uluslararası rekabete açık. Bu rekabete uygun bir altyapı oluşturamazsanız, şansınız yok. Biz gücümüzün farkındayız. Ama karşımızdaki güçlerle mücadele etmek tek başımıza üstesinden geleceğimiz konular değil. Devletin her anlamda yanımızda olması gerekiyor. Devletimiz bir takım düzenlemeler ve teşvikler çıkarmıştı. Bunlar kalıcı ve uzun vadeli olmadığı için ihtiyaçları karşılayamadı. Sektörde önemli bir "çalışma grubu" üzerinde durulmalı. Deniz ticaret filosu konusunun üzerinde ehemmiyetle durulmalı. Bu işin lokomotifi deniz ticaret filosudur. Yaşlanan filomuz yeni ihtiyaçlar doğrultusunda nasıl yenilenebilir sorusuna odaklanmak gerekiyor. Ülkemiz askerî olarak denizlerde gücünü yenilemek için bir proje başlattı. Bunun benzeri bir modeli "Türk ticaret filosu" için yapmalıyız. Ana hedefimiz budur. Bunun yanı sıra, denizcilik eğitimine ekstra önem vermeliyiz." sözleriyle konuşmalarına son verdi.



Kıyı Yapıları Genel Müdürü Salih Tan, Salih Zeki Çakır'a günün anısına plaket takdim etti.



Toplu fotoğraf çekiminin ardından panel sona erdi.

KAYNAK: TURKDENİZ.COM ÖZEL HABER