Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın statüsüne ilişkin belirsizlik, hafta sonu boyunca ABD ve İran'dan gelen çelişkili açıklamalarla daha da büyüdü. Washington boğazın ticari gemi trafiğine açık olduğunu savunurken, Tahran ise geçişlerin İran Devrim Muhafızları tarafından yeniden kısıtlandığını öne sürüyor.

Denizcilik piyasaları açısından ise siyasi açıklamalardan çok sahadaki gemi hareketleri belirleyici oluyor. Son veriler, boğazdaki trafik akışının halen normal seviyelerin oldukça altında seyrettiğini gösteriyor.

ABD: Trafik Devam Ediyor

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), cumartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan 55 ticaret gemisinin geçtiğini ve bu gemilerin toplamda petrol ile çeşitli yükler taşıdığını açıkladı. Bu açıklama, bölgede ticari faaliyetlerin yeniden normale dönmeye başladığı yönünde bir mesaj olarak değerlendirilirken, denizcilik sektöründe aynı iyimserlik henüz hakim değil.

İran: Boğaz Yeniden Kontrol Altında

İran tarafı ise farklı bir tablo çiziyor. Tahran yönetimi, ABD ve İsrail'in geçici barış anlaşmasını ihlal ettiğini ileri sürerken, bu gelişmeler üzerine İslam Devrim Muhafızları Ordusu'nun Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol ve kısıtlamalarını yeniden devreye aldığını savunuyor. Bu durum, boğazın hukuki olarak mı yoksa fiili olarak mı açık olduğu sorusunu gündeme getiriyor. Denizcilik şirketleri açısından ise resmi açıklamalardan çok güvenli geçiş imkanları önem taşıyor.

Gemi Trafiği Hâlâ Kriz Öncesinin Çok Gerisinde 

Çatışmaların başlamasından önce Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama 130-160 gemi geçiş yapıyordu. İran'ın ilk kapatma açıklamasının ardından günlük transit sayısının yaklaşık altı gemiye kadar gerilediği bildirildi. Geçtiğimiz hafta ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat ve 60 günlük ateşkes sonrasında ise sınırlı bir toparlanma yaşandı. Perşembe günü günlük geçiş sayısı yaklaşık 25 gemiye yükselirken, gemi takip şirketi Kpler'in verilerine göre pazar günü sadece beş gemi boğazdan geçiş yaptı. Bir gün önce kaydedilen 26 gemilik trafik dikkate alındığında bu düşüş, piyasadaki kırılganlığın devam ettiğini ortaya koyuyor.

Yeni Dönem: Geçiş İzni Zorunluluğu

Belirsizliği artıran en önemli gelişmelerden biri de İran Boğaz İdaresi'nin yayımladığı yeni talimat oldu. Yeni düzenlemeye göre Hürmüz Boğazı'ndan geçecek tüm ticari gemilerin önceden geçiş izni alması gerekiyor. Kurumun yayımladığı bildiride, geçerli bir izin belgesi bulunmayan hiçbir geminin boğazdan geçemeyeceği vurgulandı. Bu uygulama, sefer planlamalarında ek bürokrasi yaratırken, transit sürelerinin uzamasına ve operasyonel maliyetlerin artmasına neden olabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uyarı Ateşleri ve Seyir Kısıtlamaları Endişe Yaratıyor

Armatörler ve gemi işletmecileri arasında dolaşan raporlar, bölgede zaman zaman uyarı ateşleri açıldığına ve gemi hareketlerine yönelik çeşitli kısıtlamaların sürdüğüne işaret ediyor. Resmi makamlar tarafından doğrulanmayan bu bilgiler bile sigorta şirketleri ve gemi sahipleri açısından risk algısını yükseltmeye yetiyor. Özellikle tanker operatörleri, mürettebat güvenliği ve yük emniyeti konularında ekstra tedbirler almaya devam ediyor.

Deniz Mayınları En Büyük Risklerden Biri

Denizcilik çevrelerinde en büyük güvenlik tehditlerinden biri olarak mayın riski gösteriliyor. Uzmanlar, bölgede kapsamlı bir mayın temizleme operasyonunun gerekli olması halinde çalışmaların iki aya kadar sürebileceğini belirtiyor. Bu da ateşkes ortamı sürse bile boğazdaki ticari hareketliliğin kısa sürede eski seviyelerine dönmesinin zor olabileceğine işaret ediyor.

Sigorta Piyasasından Kritik Hamle

Risklerin devam etmesi üzerine deniz sigortacılığı piyasasında da önemli bir adım atıldı. Lloyd's, Chubb liderliğinde kurulan yeni bir deniz savaş riskleri sigorta konsorsiyumunun faaliyetlerine başlamasını memnuniyetle karşıladı. Yeni yapı, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemiler ve taşınan yükler için 400 milyon dolara kadar teminat sağlayacak. Sektör uzmanları, bu tür sigorta çözümlerinin özellikle enerji taşımacılığı yapan tankerler açısından kritik öneme sahip olduğunu ve ticaretin tamamen durmasının önüne geçebileceğini belirtiyor.

TÜRK DENİZ MEDYA ÖZEL HABERİ